7 thị trấn ven sông đẹp nhất Việt Nam (và mỗi nơi cho bạn điều gì)

Những thị trấn ven sông đẹp nhất Việt Nam không thay thế được nhau. Hội An, Huế, Tam Cốc, Sa Đéc, Châu Đốc, Cần Thơ, Long Xuyên mỗi nơi nằm trên một hệ sông khác nhau — Thu Bồn, sông Hương, Ngô Đồng, và ba nhánh của Mekong — và mỗi nơi cho bạn một kiểu chuyến đi riêng. Đây là danh sách bảy phố sông, theo thứ tự chúng tôi sẽ gợi ý cho người đi lần đầu, kèm theo điều thực sự mỗi nơi mang lại.

1. Hội An — sông Thu Bồn, miền Trung

Hội An là thị trấn ven sông được chụp ảnh nhiều nhất Việt Nam, và đáng được như vậy: Phố Cổ là ví dụ còn nguyên vẹn nhất thế giới về một thương cảng Đông Nam Á thế kỷ 15–19, được UNESCO ghi danh tháng 12 năm 1999 với vùng lõi 30 ha và vùng đệm 280 ha. Phố nằm thấp và sát sông Thu Bồn — dòng sông 205 km đổ từ dãy Ngọc Linh xuống biển ở Cửa Đại. Hội An cho bạn sự kết hợp hiếm có: một đô thị cổ đi bộ được, nhưng vẫn là một dòng sông đang làm việc — thuyền gỗ qua lại giữa các làng bờ nam và cửa biển suốt ngày.

Hội An đẹp nhất khi nhìn từ mặt nước. Hãy ở bờ nam — Cẩm Nam — sáng đi bộ qua cầu vào phố, tối đi bộ ra khỏi phố để vào yên. Bài sông Thu Bồn viết về những gì có thể làm trên sông; bài khách sạn ven sông Hội An viết về những nơi thực sự có mặt tiền sông.

2. Huế — sông Hương, miền Trung

Huế cho bạn sức nặng đế đô. Sông Hương dài chừng 80 km từ dãy Trường Sơn ra biển Thuận An, hai bờ ôm lấy Kinh thành nhà Nguyễn (1802–1945), chùa Thiên Mụ, và một dải lăng tẩm các vua. Theo truyền tụng, chúa Nguyễn Hoàng đặt tên sông vì mùa thu hoa từ vườn thượng nguồn ướp hương vào nước. Cách Hội An ba giờ tàu lửa ngược lên, Huế là phố trầm hơn, ngẫm hơn — một đối trọng đẹp với nhịp thương mại của Hội An.

Lên thuyền rồng ngược dòng vào chiều muộn để thấy Thiên Mụ giờ vàng. Huế cũng là nơi nếm ẩm thực cung đình miền Trung — bún bò Huế, bánh bèo, bánh khoái — món ăn tinh tế, chia nhỏ từng đĩa, khác hẳn lối ăn miền Nam quen thuộc hơn.

3. Tam Cốc (Ninh Bình) — sông Ngô Đồng, miền Bắc

Tam Cốc không phải thị trấn theo nghĩa đô thị — nó là một cảnh quan karst bên thành phố Ninh Bình, nơi sông Ngô Đồng len giữa núi đá vôi và xuyên qua ba hang nước (Hang Cả, Hang Hai, Hang Ba). Một chuyến thuyền nan kéo dài 1,5–2 giờ. Các bà chèo Tam Cốc nức tiếng kỹ thuật chèo bằng chân — mái chèo móc dưới lòng bàn chân — để rảnh tay vá lưới, đội nón, hoặc nghỉ giữa những ngày dài. Sông cạn và êm; ruộng lúa rực xanh tháng Tư rồi ngả vàng cuối tháng Năm.

Tam Cốc cho bạn cảnh tượng tiêu biểu của miền Bắc: ruộng lúa vươn lên giữa karst, hoa súng mùa thu, và một sự yên tĩnh không tìm thấy ở thành phố. Ghép với Hoa Lư, kinh đô thế kỷ 10 chỉ cách vài cây số.

4. Sa Đéc — sông Tiền, Đồng Tháp

Sa Đéc là thủ phủ hoa kiểng của miền Tây — vườn ươm Sa Đéc cung cấp phần lớn hoa cảnh phía Nam — và là nơi nhà văn người Pháp Marguerite Duras từng sống thời thiếu nữ cuối thập niên 1920, khi mẹ bà dạy tại trường địa phương. Tiểu thuyết L'Amant (Người Tình, 1984; giải Goncourt) một phần lấy bối cảnh ở đây, và nhà cổ Huỳnh Thủy Lê — xây 1895, cải tạo 1917, công nhận Di tích lịch sử quốc gia năm 2009 — mở cửa cho khách thăm như chính ngôi nhà của người đàn ông Hoa kiều trong tiểu thuyết.

Sa Đéc cho bạn một thị trấn Mekong đậm chất văn chương và đời sống. Làng hoa Tân Quy Đông đẹp nhất là những tuần trước Tết, khi các vườn ươm chật những chậu cúc, vạn thọ, và cây kiểng đang chuẩn bị cho chợ Tết.

5. Cần Thơ — sông Hậu, đồng bằng sông Cửu Long

Cần Thơ là đô thị lớn nhất miền Tây, nằm ở chỗ hợp lưu của nhiều dòng nước, trong đó có sông Hậu — một trong hai nhánh chính của Mekong tại Việt Nam. Danh thiếp của thành phố là chợ nổi Cái Răng, chợ sỉ trái cây – rau củ họp mỗi ngày từ chừng 2–3 giờ sáng, đỉnh điểm 4–6 giờ. Người bán treo mẫu hàng lên một cây sào cao — cây bẹo — để khách nhìn từ xa biết thuyền đó bán gì.

Cần Thơ cho bạn cảm giác đô thị Mekong: bến Ninh Kiều, cầu lớn, cảng nhộn nhịp, và những kênh nhỏ – vườn cây dễ tới bằng thuyền. Đi Cái Răng trước bình minh; quay về ăn sáng trong phố.

6. Châu Đốc — sông Hậu, An Giang

Châu Đốc nằm sát biên giới Campuchia, trên nhánh Hậu/Bassac của Mekong, thuộc tỉnh An Giang. Đây là một trong những thành phố nhỏ đa tôn giáo nhất Việt Nam — Phật giáo Đại thừa của người Việt, Phật giáo Theravada của người Khmer, Hồi giáo Sunni của người Chăm, và cộng đồng người Hoa làm thương nghiệp cùng sống và thờ tự dọc một đoạn sông. Châu Đốc có nhà bè, lồng cá treo dưới sàn, chợ nổi, núi Sam linh thiêng ngay rìa phố, và rừng tràm Trà Sư cách đó không xa.

Châu Đốc cho bạn một cảnh sông biên giới đang vận hành và một lớp văn hóa nhiều tầng hơn các điểm dừng quen thuộc của miền Tây. Từ đây, thuyền chậm có thể tiếp tục ngược Mekong vào Campuchia hướng Phnom Penh — con đường khách lữ hành xưa thường vào Việt Nam từ phía Tây.

7. Long Xuyên — sông Hậu, An Giang

Long Xuyên là tỉnh lỵ An Giang, cũng nằm trên sông Hậu, và là nơi còn một trong những chợ nổi cuối cùng nơi giao thương địa phương vẫn nhiều hơn lượng khách. Chợ mở từ chừng 4 giờ sáng và sôi động nhất 5–7 giờ; người bán chuyên trái cây bản địa — dừa, chuối, dứa — và đội thuyền chợ đã giảm từ hàng trăm chiếc đầu thập niên 1990 xuống một nhóm nhỏ hơn nhiều, khi đường bộ, siêu thị và lựa chọn nghề nghiệp của lớp trẻ đã đổi thay cách miền Tây vận chuyển hàng.

Long Xuyên cho bạn dòng Mekong như cư dân miền Tây đang sống cùng. Nhiều gia đình dọc khúc sông này quanh năm sống trên ghe hoặc trên bè cá. Đây là điểm dừng cuối hợp lý cho một vòng phố sông, vì nó đặt những nơi khác vào đúng tỉ lệ: không phải phố sông nào cũng là điểm đến; có những nơi đơn thuần là dòng sông vẫn còn điều hành cả ngày sống.

Ghép lại như thế nào

Một chuyến hai tuần ở Việt Nam có thể đi vừa hai đến ba nơi trong số này. Cặp tự nhiên: Hội An kèm Huế cho miền Trung, ba bốn đêm mỗi nơi; Sa Đéc – Cần Thơ – Châu Đốc cho miền Tây, hai đêm mỗi nơi; Tam Cốc thêm hai ba ngày từ Hà Nội. Nếu chỉ đủ thời gian cho một, Hội An cho trải nghiệm nhiều lớp nhất từ một điểm dừng — di sản UNESCO, dòng sông sống, ẩm thực, phố đi bộ, và những phòng ngủ yên ở bờ nam sông Thu Bồn.

Lý do bảy nơi này có mặt và những nơi khác không có mặt là nhất quán: mỗi nơi đều xoay quanh dòng sông của mình. Sông là thứ định nhịp ngày — chợ mở giờ nào, thuyền đậu ở đâu, hoàng hôn rơi xuống mặt nước lúc mấy giờ. Trong một đất nước có vẻ đẹp ven biển như Việt Nam, đó là một điều khá riêng và hiếm.